Maandelijkse uitkering uit uw overwaarde: hoe werkt dat?

Geld dat op uw rekening staat op 1 januari telt mee als vermogen in box 3. Een bedrag ineens van € 60.000 kan daardoor jaarlijks belasting kosten en uw huurtoeslag of zorgtoeslag raken. Een maandbedrag dat u direct uitgeeft, blijft grotendeels buiten die peildatum.

Voor de eigen bijdrage aan de Wlz geldt hetzelfde principe: die kijkt naar uw inkomen en uw vermogen in box 3. Een maandelijkse uitkering uit een lening is geen inkomen, maar wat ervan overblijft op de peildatum telt wel als vermogen.

Bij verkopen met woonrecht ligt dat anders. Daar ontvangt u termijnen uit een verkoop, en de niet-uitgekeerde koopsom kan als vordering meetellen. Vraag de aanbieder schriftelijk hoe uw situatie wordt aangemerkt en leg dat voor aan uw belastingadviseur.

De belangrijkste vragen gaan niet over het maandbedrag zelf, maar over de voorwaarden eromheen. Vraag ze allemaal schriftelijk.

• Hoe lang loopt de uitkering? Tot een vaste einddatum, tot uw honderdste, of levenslang?
• Wordt het bedrag geïndexeerd? Zonder indexatie is € 500 over vijftien jaar aanzienlijk minder waard.
• Wat gebeurt er als u eerder verhuist of naar een zorginstelling gaat? Stopt de uitkering dan, en wat gebeurt er met het reeds opgebouwde deel?
• Wat gebeurt er bij overlijden? Loopt de uitkering door voor uw partner, of stopt die?
• Bij een leningwat is het maximum en wat gebeurt er als dat maximum eerder is bereikt dan verwacht?
• Bij verkopen met woonrechtis uw woonrecht als zakelijk recht ingeschreven in de openbare registers, of is het alleen een afspraak op papier?

Een maandelijkse uitkering past bij een structureel tekort: het pensioen is te laag, de vaste lasten zijn gestegen en er is geen zicht op extra inkomen. Dan is een maandbedrag zowel goedkoper als beter beheersbaar dan een groot bedrag dat langzaam opraakt.

Heeft u een eenmalige uitgave, zoals een verbouwing, het aflossen van een dure lening of het schenken aan kinderen, dan is een bedrag ineens logischer. Betaal dan wel de rente maandelijks als dat kan, zodat de schuld niet groeit.

Twijfelt u tussen de routes? Reken uw eigen situatie door in de rekenhulp: vul in wat u per maand nodig heeft en zie wat elke route over tien jaar kost.

Stel, u bent 72 jaar, uw woning is € 400.000 waard en uw hypotheek is afgelost. U wilt vijftien jaar lang € 500 per maand extra, dus € 90.000 in totaal.

Bij een opeethypotheek in termijnen tegen 4,5 procent groeit de schuld mee met de uitkeringen. Na vijftien jaar staat er ongeveer € 128.000 open, waarvan € 90.000 uitgekeerd en € 38.000 bijgeschreven rente. Neemt u dezelfde € 90.000 ineens op, dan is de schuld na vijftien jaar ruim € 174.000. Het verschil van circa € 46.000 blijft in de erfenis.

Bij verkopen met woonrecht ontvangt u een maandbedrag zonder rente en zonder huur, maar staat u wel de korting op de marktwaarde en de hele toekomstige waardestijging af. Dat kan bij een lange looptijd voordeliger uitpakken en bij een korte looptijd juist veel duurder.

Bij verkopen met woonrecht verkoopt u de woning nu, maar levert u pas bij overlijden of verhuizing. U blijft wonen zonder huur en zonder rente. In ruil daarvoor ligt de koopsom lager dan de marktwaarde: in de praktijk tussen 70 en 90 procent, afhankelijk van uw leeftijd en de verwachte woonduur.

Het verschil met verkopen en terughuren is wezenlijk. Bij terughuren betaalt u maandelijks huur en die huur stijgt meestal jaarlijks. Bij woonrecht betaalt u niets en ontvangt u juist geld. Daar staat tegenover dat de koopsom bij woonrecht lager is, omdat de koper langer op de woning moet wachten.

Laat het woonrecht altijd als zakelijk recht inschrijven in de openbare registers. Alleen dan is uw woonrecht ook geldig als de koper de woning doorverkoopt of failliet gaat. Een afspraak op papier zonder inschrijving biedt die zekerheid niet.

Elke maandelijkse uitkering is gebaseerd op een verwachte looptijd. Leeft u langer, dan pakt dat bij een levenslange uitkering in uw voordeel uit: u ontvangt meer dan de koper had gerekend. Bij een uitkering met een vaste einddatum stopt het geld juist op het moment dat u het nog nodig heeft.

Overlijdt u eerder dan verwacht, dan is het omgekeerde waar. Bij een lening blijft de schuld laag en houden uw erfgenamen meer over. Bij verkopen met woonrecht kan een deel van de koopsom nog niet zijn uitgekeerd; laat vastleggen of dat restant dan aan uw erfgenamen toekomt.

Heeft u een partner? Regel dan expliciet of de uitkering en het woonrecht doorlopen na uw overlijden. Dit is de belangrijkste bepaling van het hele contract en juist de bepaling die het vaakst wordt vergeten.

• Vraag of de uitkering levenslang is of tot een vaste einddatum loopt.
• Vraag wat er gebeurt met het niet-uitgekeerde deel bij eerder overlijden.
• Laat het woonrecht op beide namen zetten als u samen woont.
• Vraag naar de gevolgen van een verhuizing naar een zorginstelling.

Ja. Een opeethypotheek en een verzilverhypotheek kunnen in maandtermijnen uitkeren, en bij verkopen met woonrecht ontvangt u de koopsom standaard in maandelijkse termijnen.

Bij een lening vrijwel altijd. U betaalt pas rente over wat is uitgekeerd. Bij € 500 per maand gedurende tien jaar scheelt dat ruwweg € 18.000 aan bijgeschreven rente ten opzichte van een opname ineens.

Dat hangt af van uw leeftijd en de waarde van de woning. Bij een woning van € 400.000 en een leeftijd rond 75 jaar noemen aanbieders bedragen in de orde van € 800 tot € 1.100 per maand bij verkopen met woonrecht.

Een uitkering uit een lening is geen inkomen. Wat er op 1 januari nog van op uw rekening staat, telt wel mee als vermogen in box 3 en kan uw toeslagen raken.

Bij een lening wordt de schuld dan afgerekend uit de verkoopopbrengst. Bij verkopen met woonrecht stopt de uitkering meestal en wordt de woning geleverd. Laat vastleggen wat er dan geldt voor uw partner.

Lang niet altijd. Vraag expliciet naar indexatie. Zonder indexatie daalt de koopkracht van uw uitkering elk jaar.

Bij woonrecht betaalt u geen huur en ontvangt u maandelijks geld uit de koopsom. Bij terughuren ontvangt u de koopsom ineens en betaalt u maandelijks huur die meestal jaarlijks stijgt.

Alleen als het als zakelijk recht is ingeschreven in het Kadaster. Dan blijft uw recht bestaan bij doorverkoop of faillissement van de koper. Vraag de notaris om een afschrift van de inschrijving.

Ja. Een uitkering uit een lening of uit een koopsom is geen inkomen voor de belasting en heeft geen invloed op uw AOW of pensioen. Wat ervan op uw rekening blijft staan, telt wel mee als vermogen.

Bij een lening moet de woning meestal binnen twaalf maanden worden verkocht en wordt de schuld afgerekend. Bij woonrecht eindigt het woonrecht en wordt de woning geleverd. Laat vooraf schriftelijk vastleggen wat er dan met de resterende termijnen gebeurt.

Bij een opeethypotheek of verzilverhypotheek kan dat vaak binnen de afgesproken maximale kredietruimte, soms tegen de dan geldende rente. Bij verkopen met woonrecht ligt het bedrag meestal vast in de akte.